توضیحات

دسته: نشاء گیاهان دارویی

آویشن باغی

نام انگليسي: Thyme

نام علمي Thymus vulgaris

خانواده: Lamiaceae

اختصاص به نواحي غرب مديترانه داشته و دو گونه از اين گياه مطرح بوده است كه يكي براي مصارف طبي بكارمي رفته كه داراي گلهايي به رنگ سفيد و ديگري كه نوع سياه ناميده مي شده است.

اسانس آویشن باغی خاصیت ضد باکتریایی و ضد قارچی دارد. از این اسانس در صنایع داروسازی، صنایع غذایی، کنسروسازی و صنایع بهداشتی و ارایشی استفاده می شود.

مواد مؤثره آویشن باغی خلط آور است و از آن برای معالجه سرفه ایجاد می شود. از عصاره الکلی و تنتور تهیه شده از پیکره آویشن باغی برای معالجه سرفه و گلو درد استفاده می شود

آويشن داراي ماده موثره تيمول مي باشد و گياهي است چندساله كه از اواسط ارديبهشت سال دوم گل مي هد.  ريشه اين گياه چوبي، مستقيم و محكم است بنابراين مي تواند اين گياه را به خوبي درخود نگه دارد. ساقه آن چهارگوش و منشعب مي باشد.

نيازهاي اكولوژيكي :

1-     دما: در طول رويش به هواي گرم نياز دارد و طاقت سرما ندارد و اگر برف آن را در سه ماه نپوشاند ممكن است خشك شود.

2-     رطوبت : تحمل خشكي را دارد و خشكي دوست به حساب مي آيد به همين دليل در زمينهاي گود كه سطح آب به سطح زمينها نزديك باشد كشت نشود به غرقابي بودن زمين حساس است.

3-     خاك : كشت اين گياه درخاك سنگين توصيه نمي شود و خاك سبك با زهكش مناسب كه حاوي تركيبات كلسيم با PH 8-5/4 مناسب است بهترين نوع خاك براي كشت اين گياه مي باشد. اگر خاك مرطوب و سنگين باشد در كميت و كيفيت اسانس تاثير نامطلوب خواهد داشت. مواد غذايي خاك اگر بيش از حد يا كمترازحد باشد در هر دو حالت مناسب نبوده هم در پيكر رويشي هم اسانس باعث كاهش عملكرد مي شود.

4-     نور: با توجه به مديترانه اي بودن گياه لازم است طول دوره رشد از نوركافي برخوردار باشد بخصوص در اوايل رشد به سايه بسيارحساس است. پس بايد در مناطق آفتابي و يا شيبدار كشت آن در دامنه هاي جنوبي قابل توصيه مي باشد.

5-     ارتفاع : آويشن در كوهستانها تا ارتفاع 2000 متري و حتما گاهي بيشترمي رويد. در ايران گونه T.serpylumn رويش دارد. اما آن گونه كه بسيار در ايران رويش دارد    Thymus  kotschyamus است كه در آذربايجان به كاكوتي معروف است آويشن شيرازي يا آويشن پهن با نام علمي  Zataria multyflor در فارس بعمل مي آيد.

* تاريخ و فواصل كاشت :

-         زمان كاشت : اگر بخواهيم بذر بكاريم پائيز و در مناطق سردتر اواخر تابستان و ديگر كشت غيرمستقيم و نشايي باشد بهترين زمان انتقال بهار (قبل از شدت يافتن تابش خورشيد) و يا اواخر تابستان مي باشد.

-         فواصل كشت : عمق كاشت بذر در هر شرايط نبايد از 5/0 سانتي متر بيشترباشد (چون ريزهستند)

-         شيوه هاي تكثير و روش كشت: روش كشت از دو طريق جنسي (بذر) و غيرجنسي (قلمه يا تقسيم بوته) انجام مي گيرد. در كشت جنسي يا مستقيما" بذور در زمين كشت مي شود و يا از طريق كشت در خزانه بطور غير مستقيم عمل كشت صورت مي گيرد.

-         در روش غيرمستقيم خزانه پس از آماده شدن و تامين عناصر غذايي،  مورد استفاده قرارمي گيرد. كيفيت بذر ازنظرخلوص و قدرت جوانه زني تاثير مستقيم برفواصل كشت دارد و بذور را مي توان با ماسه و خاك به نسبت 1 به 3 مخلوط نمود و بذر مورد نياز براي هرمترمربع خزانه 1-8/0 گرم مي باشد. عمق بذر در خزانه 5/0 سانتي متر بوده و بهتر است جهت كشت بذر آويشن به دليل ريزبودن به نسبت يك به سه با ماسه مخلوط گردد. بهترين زمان انتقال نشاء ها اواخر بهار و اوايل تابستان مي باشد و براي هر هكتار زمين تقريبا" به تعداد 240-160 هزار نشاء نياز است.

-         آبياري منظم و وجين علف هاي هرز رشد سريع گياهكها را موجب مي گردد. مناسب ترين زمان انتقال نشاء ها زماني است كه تا ارتفاع 15 سانتي متر و ريشه آن 7-5 سانتي متر رشد كرده باشد.  انتقال مي تواند هم به صورت دستي و هم با ماشين آلات (درمقياس كشت زياد) انجام گيرد.

فواصل كشت در بين رديف ها 10 تا 15 سانتي متر و داخل رديفها كمتر از 5 سانتي متر باشد. انتقال قلمه ها پس از ريشه دهي و ظهور اندام هاي هوايي و در زمان مناسب انجام خواهد شد. تقسيم بوته نيز با استفاده از بوته هاي چند ساله كه سالم و عاري از بيماري است انجام مي گيرد بطوريكه بوته ها به چند قطعه كه حاوي اندام هوايي و ريشه باشندتقسيم شده و در زمين اصلي كاشته مي شوند.

* برداشت محصول :

زمان مناسب برداشت آويشن در آغاز گلدهي مي باشد كه معمولا" از اواسط ارديبهشت ماه شروع مي شود. با توجه به تاثير بسزاي برداشت محصول در زمان آفتابي بودن روز اگر برداشت پيكر رويشي اين گياه در ساعاتي از روز كه تابش وجود داشته باشد انجام گيرد عملكرد اسانس گياه افزايش خواهد يافت. دفعات برداشت در سال اول يكبار، اما از سال دوم به بعد تا سه بار مي توان عمليات برداشت را انجام داد.

طول اندام هوائي كه بايد برداشت شود از فاصله 10 تا 15 سانتيمتري سطح زمين خواهد بود و فواصل كمتر از اين سبب مي گردد تا مقدار ساقه هاي چوبي ضخيم افزايش يافته و تاثير نامطلوبي در كيفيت اسانس داشته و از طرفي ميزان آلودگي به خاك افزايش ميابد كه نهايتا" از ارزش محصول مي كاهد.

اسانس در سال اول رويش كم بوده و در سال دوم عملكرد بطور قابل ملاحظه اي افزايش يافته است.

• آویشن باغی

• آویشن باغی

• آویشن باغی

• آویشن باغی

• آویشن باغی

• آویشن باغی

• آویشن باغی

• آویشن باغی

• آویشن باغی

• آویشن باغی

• آویشن باغی

• آویشن باغی

• آویشن باغی

• آویشن باغی

• آویشن باغی

• آویشن باغی

• آویشن باغی

توضیحات

دسته: نشاء گیاهان دارویی

مریم گلی

نام انگلیسی: Sage

نام علمی: Salvia officinalis L

خانواده: Labiatae (Lamiaceae)

مقدمه

بیش از یک هزار سال پیش، از مریم گلی به عنوان گیاهی دارویی استفاده می شده است. مردم در گذشته از این گیاه به عنوان ماده ای مدر، عامل انعقاد خون و نیز داروی ضد تعرق استفاده می کرده اند. نام سالویا از کلمه لاتین سالوار به معنی شفادهنده، مشتق شده است. در بسیاری از فارماکوپه های، از برگ های مریم گلی رسماً به عنوان دارو یاد شده و خواص آن بر شمرده است. از عصاره مریم گلی برای مداوای برخی از بیماری های مربوط به حلق و حنجره و همچنین برای شستشوی دهان استفاده می شود.

اسانس این گیاه خاصیت ضد باکتریایی دارد و از آن در صنایع داروسازی، غذایی و همچنین در صنایع بهداشتی و آرایشی استفاده می شود.

همه ساله زمین های زراعی وسیعی در شبه جزیره بالکان، روسیه، آمریکا، ایتالیا و همچنین کشورهای اروپای مرکزی برای کشت مریم گلی اختصاص می یابد.

مشخصات گیاه

مریم گلی بوته ای است به ارتفاع۲۰-۶۰ سانتیمتر که قسمت پایینی آن چوبی است و قسمت های بالایی ساقه های چهار گوش پوشیده از کرکهای قابل لمس دارد. دارای برگهایی به طول ۳-۱۰ سانتیمتر و عرض ۵/۱-۵ سانتیمتر، متقابل، بیضوی و کشیده، به رنگ خاکستری مایل به سبز و کرک های قابل احساس است. گل های آن به رنگ آبی روشن تا آبی مایل به ارغوانی و طول ۲-۳ سانتیمتر با لبه بالایی کوتاه است که به شکل حلقه های محوری شامل ۴-۸ گل درآمده است.

اندام های هوایی گیاه به خصوص برگ ها محتوی اسانس هستند. مقدار اسانس در شرایط اقلیمی مختلف متفاوت و بین 1 تا 5/2 درصد است. مهمترین ترکیبات تشکیل دهنده آن عبارتند از: تویون (30 تا 50%)، سینئول (10 تا 15%)، کامفور (6 تا 10%) و بورنئول (6 تا 14%). از ترکیبات دیگر اسانس می توان از پینن (1 تا 2%) نام برد. گیاه، همچنین شامل مواد تلخ (3 تا 8%)، مواد تاننی، فلاونوئید و مواد گلیکوزیدی و رزینی است.

قسمت های مورد استفاده: برگ های تازه یا خشک.

ترکیبات و اثر: مریم گلی حاوی اسانس فرار است. با مقادیر دارویی کم، این گیاه دارای اثر ضد التهاب، به ویژه بر روی مخاط ها است. یک پیشاب آور ملایم است و همچنین ترشح عرق بدن را کنترل می کند. مقادیر زیاد آن سمی است. گردش خون را در اندام های شکمی افزایش می دهد و احتمالا برای سیستم اعصاب مرکزی مضر است. به خاطر وجود تانن این گیاه خاصیت ضد التهابی و قابض دارد.

مصرف: از دم کرده این گیاه (یک لیتر آب سرد را بر روی ۱-۲ قاشق غذا خوری از برگ های کاملا ساییده بریزید، بجوشانید و بگذارید سرد شود). به عنوان دهان شویه و غرغره برای رفع التهابات دهان و گلو (التهاب لوزه ها و لثه ها) مصرف می شود. در استعمال خارج به شکل لوسیون یا کمپرس برای زخم ها استفاده دارد. از راه خوراکی آن را برای کاهش عرق شبانه در بیماران مبتلا به سل مصرف می کنند. بندرت به عنوان داروی مدر، ضد اسهال یا محرک ترشح صفرا نیز بکار می رود. در آشپزی از برگ های تازه آن به عنوان چاشنی، همراه گوشت، ماهی و غیره استفاده می شود.

مصرف زیاد این گیاه مناسب نیست و تأثیر نامطلوبی در ضربان قلب خواهد داشت.

مریم گلی، 5 تا 7 سال عمر می کند. از آنجا که با گذشت سن گیاه از مقدار مواد موثره آن به طور بارزی کاسته می شود، این گیاه تا چهار سال بازدهی اقتصادی دارد.

نیازهای اکولوژی

مریم گلی، گیاهی است مدیترانه ای که در طول رویش به گرما و هوای خشک نیار دارد (مقاومت این گیاه به گرما زیاد است). گیاهان جوانی که از بذر رویش یافته اند، نیاز زیادی به آب دارند. این گیاه در فصل زمستان، در دمای پایین تر از 15 – درجه سانتی گراد دچار سرمازدگی می شود و طی 5 تا 6 روز خشک می گردد. مریم گلی برای رویش به خاک خاصی نیاز ندارد و تقریباً در هر نوع خاکی به خوبی رشد می کند. هوای گرم و خاک های با بافت متوسط (خاک های شنی – رسی) که حاوی مقادیر مناسبی ترکیبات کلسیم باشند، برای کشت این گیاه مناسب بوده و در افزایش مواد موثره آن تأثیر به سزایی دارد. خاک های شنی بسیار نرم (ماسه بادی) و فقیر از مواد و عناصر غذایی، زمین های گود، مناطق سرد و رطوبت فراوان، از عوامل محدود کننده رشد این گیاه و تأثیر فراوتنی در کاهش کمیت و کیفیت مواد موثره آن دارد.

برگرداندن خاک بین ردیف ها به منظور تهویه، نقش عمده ای در افزایش عملکرد دارد. پی اچ خاک برای کشت مریم گلی، بین 9/4 تا (چهار و نه دهم) و 2/8 (هشت و 2 دهم) مناسب است.

برداشت محصول

چنانچه تکثیر به وسیله بذر انجام گیرد و بذرها به صورت مستقیم در فصل پاییز کاشته شده باشند یا نشاء ها در فصل پاییز به زمین اصلی منتقل شده باشند، می توان یک سال بعد محصول را برداشت کرد. تحقیقات انجام شده در ایران نشان می دهد که در سال اول می توان محصول را برداشت نمود. اولین برداشت، قبل از گلدهی و اوایل خرداد انجام می گیرد.

پیکره رویشی گیاه را در سطوح کم کشت به وسیله داس و در مقیاس وسیع کشت با ماشین و از حد فاصل بین قسمت چوبی شده و قسمت سبز ساقه، برداشت می کنند. باید توجه داشت که برداشت ساقه هایی چوبی همراه با سایر قسمت های گیاه، به طور آشکاری در کیفیت مواد دارویی گیاه تأثیر منفی می گذارد.

دومین و سومین برداشت، به ترتیب در تابستان (اوایل مرداد) و پاییز (مهر) انجام می گیرد. هنگام سومین برداشت، باید توجه داشت گیاهان از نواحی تحتانی و نزدیک به سطح زمین برداشت شوند. در غیر این صورت، گیاهان در زمستان دچار سرمازدگی شده و خشک می شوند.

اندام های جمع آوری شده را باید پس از برداشت خشک کرد. این کار را می توان در سایه انجام داد. چنانچه برای خشک کردن پیکره رویشی از خشک کن های الکتریکی استفاده شود، دمای مناسب 40 درجه سانتی گراد می باشد.

در سال های دوم و سوم عملکرد برگ تازه (در هر سه مرحله) 5/2 تا 3 تن در هکتار و عملکرد پیکر رویشی تازه 5 تا 8 تن در هکتار می باشد. نسبت اندام تازه خشک، 5 به 1 است.

گیاه در مرحله گلدهی، حاوی بیشترین مقدار اسانس است. ساعت 12 ظهر، هنگام تابش شدید آفتاب، پیکره رویشی حداکثر مقدار اسانس را خواهند داشت. از این رو، ظهر زمان مناسبی برای برداشت محصول مریم گلی است. مقدار اسانس حاصل از پیکره رویشی مریم گلی، 8 تا 10 کیلوگرم در هکتار است.

• مریم گلی دارویی

• مریم گلی دارویی

• مریم گلی دارویی

• مریم گلی دارویی

• مریم گلی دارویی

• مریم گلی دارویی

• مریم گلی دارویی

• مریم گلی دارویی

• مریم گلی دارویی

• مریم گلی دارویی

• مریم گلی دارویی

• مریم گلی دارویی

• مریم گلی دارویی

• مریم گلی دارویی

• مریم گلی دارویی

• مریم گلی دارویی

• مریم گلی دارویی

• مریم گلی دارویی

توضیحات

دسته: نشاء گیاهان دارویی

نعناع فلفلی

 مقدمه

از هزاران سال قبل تاکنون، از گونه های مختلف نعناع به عنوان ادویه و دارو استفاده می شود. از برگها، پیکره رویشی و اسانس این گیاه در اکثر فارماکوپه های معتبر به عوان دارو یاد شده است. از مواد مؤثره نعناع، در صنایع داروسازی داروهایی برای مداوای دل درد و نفخ شکم تهیه شده است. عطر و طعم نعناع برای خوش طعم شدن داروهای بد مزه مورد استفاده قرار می گیرد. منتول اسانس نعناع خاصیت ضد باکتریایی دارد و در تهیه محلول هایی برای شستشوی دهان و گلو استفاده می شود. منتول همچنین خاصیت ضد خارش دارد. اسانس نعناع در صنایع غذایی، بهداشتی و آرایشی، شیرینی سازی، نوشابه سازی و صنایع ادویه ای مورد استفاده قرار می گیرد.

مشخصات گیاه شناسی

نعناع گیاهی است علفی ، چند ساله و از خانواده Lamiaceae  که اندامهای هوایی آن تحت تاثیر سرمای زمستان خشک می شوند. اندامهای زیرزمینی(استلونها و ریزومها) نعناع سطحی  ، به رنگ سفید ، نازک و به طول 5 تا 25 سانتیمترند . نعناع دارای ساقه چهار گوش ، به رنگ بنفش و بسته به شرایط اقلیمی محل رویش به طول 30 تا 100 سانتیمتر می باشد. در این گیاه برگها بلند ، به طول 3 تا 9 و به عرض 1 تا 3 سانتیمتر ، بیضی شکل ، در کناره ها دندانه دار و به رنگ سبز تیره مشاهده می شوند . گلهای نعناع دارای عمری بسیار کوتاه و به رنگ  بنفش روشن و به صورت خوشه های مجتمع روی چرخه هایی قرار دارند که هرچرخه مرکب از 6 تا 7 گل است . بذر این گیاه فاقد قوه رویشی است . به واسطه وجود اسانس در پیکر رویشی ، گیاهان از بویی مطبوع و مزه ای خنک و کمی تند برخوردارند. دوره رویشی نعناع (از بدو رویش تا مرحله گلدهی) 80 تا 100 روز به طول می انجامد. ابتدا رویش گیاهان به کندی صورت می گیرد، در حالی که پس از 2 تا 3 هفته رشد آنها سرعت می یابد.

توزيع نهاده ها :

1- نهاده هاي شيميايي :

- اكسيد فسفر   90-50 كيلوگرم / هكتار

- ازت 90-60 كيلوگرم / هكتار

- اكسيد پتاس  80-60 كيلوگرم / هكتار

توصيه مي شود هر ساله مقدار 120-90 كيلو گرم / هكتار كود ازته بصورت سرك در اختيار اين گياه قرار گيرد.

هر سال، اضافه کردن 90 تا 120 کیلوگرم در هکتار کود ازت به زمین های زیر کشت نعناع توصیه می شود. از این مقدار، دو سوم در فصل بهار، قبل از فصل رویش گیاه و یک سوم بقیه پس از اولین برداشت، به خاک اضافه گردد.

از سال دوم رویش، هر ساله در فصل پاییز افزودن 50 تا 80 کیلوگرم در هکتار اکسید فسفر و 60 تا 80 کیلوگرم در هکتار پتاس به خاک، باعث افزایش عملکرد و بهبود کیفیت مواد مؤثره نعناع می شود.

2-نهاده هاي دامي : افزودن مقدار 20 تا 30 تن  كود دامي كاملاً پوسيده در فصل پائيز و قبل از كشت نتايج مطلوبي به همراه دارد.

نیازهای اکولوژیکی

نعناع را در اکثر نقاط می توان کشت کرد. اما مناطق خیلی سرد برای کشت این گیاه مناسب نیست. مواد و عناصر غذایی فراوان و آب کافی برای رویش نعناع، ضروری است. چنانچه سطح خاک از برف پوشیده شده باشد، اندامهای زیرزمینی در 17- درجه سانتی گراد زنده مانده و فعالیت بسیار خفیفی خواهند داشت. این اندامها قادرند تا سرمای 30- درجه سانتی گراد را هم برای مدت محدودی تحمل کنند. گیاه در 2 تا 3 درجه سانتی گراد شروع به رویش می نماید، ولی درجه حرارت مطلوب برای رویش نعناع 10 درجه سانتی گراد می باشد. در آغاز رشد گیاه و تشکیل ساقه ها و برگهای جوان، سرما مناسب نیست و ممکن است باعث خشک شدن آن شود(اگرچه در این مرحله سرمای 8- درجه سانتی گراد را هم می تواند برای مدت کوتاهی تحمل کند).

درجه حرارت مناسب به منظور تسریع در رشد و نمو گیاه و همچنین افزایش در تولید اسانس ، 18 تا 20 درجه سانتی گراد است. بعضی از محققان معتقدند که هر چند در درجه حرارتهای بالاتر(22 تا 25 درجه سانتی گراد) مقدار تولید اسانس در گیاه افزایش می یابد، ولی در مقدار«منتول» اسانس تاثیر منفی داشته و باعث کاهش آن می گردد.

نعناع گیاهی شب کوتاه است و کشت آن در شرایط بلند روز (از نظر تابش نور)، سبب افزایش محصول نعناع شده و در سنتز اسانس آن نیز تاثیر مثبت دارد. از این رو، همواره توصیه می شود این گیاه در دامنه جنوبی تپه ها کشت شود. نعناع دارای ریشه های سطحی است که قادر به جذب رطوبت از اعماق زمین نمی باشد، لذا آبیاری مناسب در طول رویش این گیاه ضرورت دارد. نعناع در طول رویش به حداقل 700 تا 800 میلی متر بارندگی (آبیاری) نیاز دار. از این رو، آن را همواره باید در مناطقی که از نظر آب غنی اند کشت نمود.

گیاهان از 3 تا 4 هفته پس از رویش تا قبل از گلدهی به مقادیر مناسبی آب نیاز دارند و باید تحت آبیاری منظم قرار گیرند.

مقدار اسانس تولید شده در پیکر رویشی نعناع، با مقدار رطوبت خاک  رابطه مستقیم دارد، به همین دلیل برای تولید محصولی با کمیت و کیفیت مناسب، رطوبت خاک در طول رویش باید معادل 80% باشد. علاوه بر آب و نور کافی ، مواد و عناصر غذایی مناسب در خاک برای کشت نعناع ضروری است و باعث افزایش عملکرد می شوند. خاک مناسب برای کشت این گیاه، خاک لوم شنی حاوی مقدار زیادی مواد و ترکیبات هوموسی است. خاکهای چرنوزیوم (خاک سیاه) و پیت با ساختمان مناسب و حاوی مواد و عناصر غذایی کافی، برای کشت نعناع مطلوب می باشد.

«پی اچ» خاک برای نعناع ، بین 5 تا 8 مناسب است. باید از کاشت نعناع در خاکهای رسی و اشباع از آب و خاکهایی که «پی اچ» آنها بالاتر از 5/8 است، اجتناب نمود. به طور کلی خاکهی اسیدی و زهکشی شده، خاکهای مناسبی برای کشت نعناع می باشند.

عمليات زراعي:

عمليات زراعي جهت آماده سازي بستركشت عبارتند از:

1-     شخم در فصل پائيز با عمق 30-25 سانتيمتر بعد از توزيع نهاده هاي دامي.

2-     توزيع نهاده هاي شيميايي.

3-     ديسك به منظور خردكردن كلوخ ها و پوشش نهاده.

4-     انجام عمليات تسطيح و آماده سازي بستر دربهار بطوريكه رطوبت خاك از دست نرود.

زمان كشت :

تكثير گياه نعناع فلفلي بوسيله ريزوم و يا پاجوش مي باشد. بطوريكه ريزومها يا ساقه هاي زيرزميني را در اوايل پاييز (مهر ماه) و يا اواسط بهار (اواخر ارديبهشت – اوايل خرداد) به زمين اصلي منتقل مي كنند.

عمليات كشت :

با توجه به نياز آبي بالاي اين گياه و ميزان و سيستم آبياري منطقه زمين مورد نظر را مي بايست به كرتهاي مناسب تقسيم بندي كرده و سپس ريزومها را به قطعات 20- 15 سانتي متري قطعه قطعه كرده و با توجه به نوع بافت خاك در شيارهايي به عمق cm10- 5 (در خاكهاي سبك cm 10 ، در خاكهاي متوسط cm 8 و در خاكهاي سنگين cm 6- 5) به صورت رديفي كشت نمود. ريزومها بايد با فاصله 20 سانتي متر از يكديگر خوابانيده شوند. توضيح اينكه فواصل بين رديفها در كشت نعناع 35 سانتي متر مي باشد. لازم به ذكر است كه باز كردن شيار جهت كشت حتماً با فاصله زماني بسيار كمي تا استقرار ريزوم صورت پذيرد و تخليه رطوبتي خاك به حداقل ممكن خود برسد. ضمناً پس از كشت نياز است حتماً آبياري صورت گيرد و با توجه به نياز آبي بالاي اين گياه انتخاب قطعه زميني كه دسترسي به منابع آب به راحتي ميسر باشد ضروري است.

عمليات داشت :

انجام آبياري منظم بسيار حائز اهميت مي باشد. مراحل مهم آبياري در كشت نعناع فلفلي عبارتند از :

1-     پس از رويش زماني كه ارتفاع گياه 10- 8 سانتيمتر است.

2-     پس از تشكيل شاخه هاي جديد.

3-     مرحله جوانه زني.

4-     پس از برداشت اول.

5-     پس از رويش مجدد گياه.

برگردان نمودن خاك بين رديفها در اوايل بهار بسيار ضروري است . همچنين افزودن مقادير 80-60 كيلوگرم /هكتار ، اكسيد پتاس 80-50 كيلو گرم /هكتار، اكسيد فسفر در پائيز سال دوم نتايج مطلوبي دارد.

انجام عمليات كولتيواتور بين رديفها با عمق مناسب درسالهاي دوم و سوم نيز مي تواند در افزايش عملكرد سهم بسزائي را داشته باشد. كنترل مزرعه از حيث آفات و امراض بسيار حائز اهميت است.

لازم به ذكر است كه ساير عمليات داشت در زمان مناسب و بر حسب ضرورت لازم الاجراست.

عمليات برداشت:

با توجه به شرايط كشت و آب و هوايي منطقه مي توان 4-3 بار در سال محصول را برداشت نمود. زمان مناسب جهت برداشت در مرحله گلدهي گياه بوده و جهت اين مهم، گياهان را از فاصله 5- 4 سانتي متري سطح زمين قطع كرده و سپس در سايه و در محلي كه داراي تهويه مناسبي باشد (يا خشك كن) انتقال داده و نسبت به خشك كردن آن اقدام مي نماييم.

• نعناع فلفلی

• نعناع فلفلی

• نعناع فلفلی

• نعناع فلفلی

• نعناع فلفلی

• نعناع فلفلی

• نعناع فلفلی

• نعناع فلفلی

• نعناع فلفلی

• نعناع فلفلی

• نعناع فلفلی

• نعناع فلفلی

• نعناع فلفلی

توضیحات

دسته: نشاء گیاهان دارویی

سرخار گل

نام انگلیسی: Purple coneflower

نام علمی:Echanacea purpurea

خانواده:Asteraceae

مقدمه

گونه‌های مختلف سرخارگل گیاهانی هستند که در گذشته نزد بومیان آمریکایی  از اهمیت فراوانی برخوردار بوده‌اند.آن‌ها از این گیاهان برای درمان بسیاری از بیماری‌ها مانند مار گزیدگی، بیماری‌های دهان ودندان، معالجه انواع مسمومیت‌ها، بیماری‌های مربوط به دستگاه گوارش،مخملک، سفلیس و مالاریا استفاده می‌کردند.

نام جنس اکیناسه از کلمه یونانی اکینو به معنی خارپشت گرفته شده که نشان دهنده خاردار بودن گل‌های این گیاه می‌باشد. این نام برای اولین بار، اواخر سال1700 توسط کنرادمانخ گیاه شناس معروف آلمانی به این گیاه اطلاق شد.

نسخ پزشکی بجا مانده از مردم بومی امریکا بین سال‌های 1850 تا 1900 نشان می‌دهد که سرخار گل از مهم‌ترین و پرمصرف‌ترین گیاهان دارویی نزد آن‌ها بوده است. به طوری که مردم قبیله چینی از سرخارگل برای معالجه زخم‌های دهان و لثه، مردم قبیله چوکتانز برای مداوای سرفه و سوءهاضمه، اهالی قبیله کراو برای درمان سرماخوردگی ،دندان درد و قولنج، مردم قبیله داوار برای معالجه سوزاک، بوکیان قبیله اوماها برای معالجه بیماری‌های عفونی و بالاخره مردم قبیله هیداستا به   بیماری‌های عفونی و بالاخره مردم قبیله هیداستا به بیماری‌های عفونی و بالاخره مردم قبیله هیداستا به عنوان ماده‌ای تقویت کننده استفاده می‌کردند.

در 50 سال اخیر تحقیقات زیادی روی خواص تقویت کنندگی سیستم ایمنی بدن توسط گونه‌های مختلف سرخارگل، متمرکز شده است. بیشترین مطالعه و تحقیقات در این زمینه بر روی گونه پورپورآ انجام شده است. در حال حاضر در اکثر منابع معتبر از پیکر رویشی گونه‌های پورپورآ، آنگوستی فولیا و پالیدا و همچنین از ریشه‌های هر یک از گونه‌های مذکور به عنوان دارو یاد شده و خواص درمانی آنها به تفصیل مورد بحث قرار گرفته است. مصرف گونه پالیدا در صنایع داروسازی از دو گونه دیگر کمتر است.

مواد موثره موجود در ریشه و پیکر رویشی گونه‌های مختلف سرخارگل خاصیت ضد قارچ، ضد باکتری و ضد ویروسی داشته و از آن‌ها داروهای پیشگیری کننده و همچنین معالجه کننده سرماخوردگی و بیماری‌های تنفسی تهیه می‌شود. مواد موثره گونه‌های مختلف سرخارگل همچنین با افزایش تولید ایمونوگلوبولین ج در خون سبب تقویت سیستم دفاعی بدن می‌شوند. از مواد موثره گیاه سرخار گل (گونه پورپورآ)توسط مولف، دارویی با نام تجاری ایمونوفین برای استفاده در صنعت پرورش طیور تهیه و به بازار دارویی  کشور عرضه شده است. مصرف این دارو(به مقدار یک لیتر در1000لیترآب) سبب تقویت سیستم ایمنی بدن طیور شده و از ابتلای آنها به بیماری‌های عفونی، قارچی و ویروسی به شدت جلوگیری می‌کند.

گونه‌های مختلف سرخارگل در بعضی کشورهای اروپایی و آمریکایی به عنوان گیاهان زینتی در پارک‌ها و باغ‌ها کشت می‌شوند.

سرخارگل در فلور گیاهی کشور ما وجود نداشته و بذر آن (گونه پورپورآ) برای اولین بار در سال1372 توسط مولف به ایران وارد شده و نام سرخارگل برای آن انتخاب گردیده است.هم اکنون این گیاه در سطوح وسیعی در برخی نقاط کشور کشت می‌شود.

مشخصات گیاه

گونه‌های مختلف سر خار گل، گیاهانی علفی و چند ساله هستند. این گیاهان متعلق به تیره کاسنی (گل ستاره‌ای‌ها) بوده و منشاء آن‌ها شمال آمریکا گزارش شده است. این گیاهان در شمال رودخانه میسوری آمریکا به صورت خودرو می‌رویند.

گونه آنگوستی فولیا و پالیدا از نظر شکل ظاهری شباهت زیادی به یکدیگر دارند.

در حالیکه شباهت گونه پورپورآبا دو گونه مذکور کمتر است.

برخی از مشخصات گیاه شناسی گونه‌های مختلف سر خارگل

پیکر رویشی و ریشه این گیاهان حاوی مواد موثره ارزشمندی هستند. این مواد از نظر شیمیایی به گروه‌های مختلفی تعلق دارند. مهم‌ترین این ترکیب‌ها اسید کافئیک و مشتقات آن ،ترکیب‌های آلکیل آمیدی،پلی ساکارید ها و اسانس‌ها می‌باشند. مشتقات اسید کافئیک مانند اسید شیکوریک و اکیناکوزید در ریشه و پیکر رویشی گونه‌های مختلف سرخار گل وجود دارند. وجود اسید شیکوریک به مقدار زیادی در ریشه و پیکر رویشی گونه پورپورآ گزارش شده است. در ارقام اصلاح شده گونه پورپورآ، مقدار اسید شیکوریک به 5/4 درصد نیز می‌رسد. مقدار اکیناکوزید که از مشتقات دیگر اسید کافئیک می‌باشد، در ریشه دو گونه آنگوستی فولیا و پالیدا بیش از گونه پورپورآ گزارش شده است.

پیکر رویشی و ریشه هر سه گونه سرخار گل حاوی ترکیب‌های آلکیل آمیدی است. تحقیقات نشان می‌دهد که مقدار و تنوع این ترکیب‌های در گونه پورپورآ بیش از د. گونه دیگر است. تا کنون11 ترکیب مختلف آلکیل آمیدی در پیکر رویشی و ریشه گونه پورپورآ شناسایی شده که مهم‌ترین آن‌ها عبارتند از ایزوبوتیل آمید، متیل بوتیل آمید، و 2-متیل بوتیل آمید. پلی ساکاریدها نیز از ترکیب‌های دیگری هستند که در اندام‌های هوایی گونه‌های مختلف سرخارگل وجود دارند. از بین پلی ساکاریدها مقدار اکیناسئین و اکینولون در دو گونه آنگوستی فولیا و پالیدا بیش از گونه پورپورآ است.

در ریشه هر سه گونه مذکور اسانس وجود دارد. مقدار اسانس در ریشه گونه پورپورآ2/0 درصد و در پیکر رویشی (در مرحله گلدهی)1/0 تا6/0 درصد است. مقدار اسانس در ریشه و پیکر رویشی گونه آنگوستی فولیا 1/0 درصد گزارش شده است.

مقدار اسانس در ریشه گونه پالیدا بیشتر از گونه‌های دیگر بوده و بین 2/0 تا2 درصد گزارش شده است. مهم‌ترین ترکیب‌های اسانس گونه‌های مختلف سرخارگل (اعم از اسانس ریشه یا پیکر رویشی)را هومولن،کاریوفیلن و اکسید کاریوفیلن تشکیل می‌دهد.

ریشه و پیکر رویشی گونه‌های مختلف سرخارگل همچنین حاوی فلاونوئید،پلی استیلن و آلکالوئید می‌باشد. در پیکر رویشی این گیاهان وجود مقادیری از آلکالوئید پبرولیزیدین (مانند توسیلاگین و ایزوتوسیلاگین ) گزارش شده است.

نیازهای اکولوژیکی

بذور گونه‌های مختلف سرخارگل در دمای 18 تا26 درجه سانتی گراد سبز می‌شوند. رطوبت کافی نقش مهمی در سبز شدن بذرهای سرخارگل دارد. هرسه گونه سرخارگل در طول رویش به نور و هوای نسبتا گرم نیاز دارند. البته گونه‌هایی که به اروپا منتقل شده و کشت می‌شوند، به سرما مقاوم شده‌اند. به عنوان مثال ریشه گونه پورپورآ در زمستان دمای زیر صفر (تا30-درجه سانتی گراد)را به خوبی تحمل می‌کند. با این حال کشت گونه‌های مختلف سرخارگل در مناطق سرد و مرطوب مناسب نبوده و علاوه بر تاثیر منفی در رشد و نمو گیاه سبب کاهش کمیت و کیفیت مواد موثره آنها می‌شود.

نیاز آبی گونه‌های آنگوستی فولیا و پالیدا متوسط است ولی نیاز آبی پورپورآبیش از دوگونه مذکور می‌باشد. چنانچه مقدار و پراکنش بارندگی سالانه مناسب باشد (300تا800 میلی متر) می‌توان این گیاهان را به صورت دیم کشت نمود. آبیاری مناسب گیاهان (به خصوص گونه پورپورآ) در مناطقی که میزان بارندگی مناسب نباشد،ضرورت دارد. آبیاری منظم و به موقع نقش مهمی در افزایش عملکرد محصول و همچنین افزایش مقدار مواد موثرا آن‌ها دارد.

هر سه گونه سرخارگل به شرایط خاک یکسان نیاز دارند. خاک‌هایی با بافت متوسط، ضخامت زیاد،حاوی ترکیب‌های هوموسیو همچنین ازت کافی برای کشت گونه‌های مختلف سرخارگل توصیه می‌شود. ترکیب‌های آهکی نیز نقش مهمی در افزایش عملکرد ریشه و پیکر رویشی این گیاهان دارد.

گزارش‌های متعددی در رابطه با«پی اچ » مناسب خاک برای کشت گونه‌های مختلف سرخارگل وجود دارد.

در نیوزلند«پی اچ» برای گونه پورپورآو پالیدا5/5 تا 5/6 ولی برای گونه آنگوستی فولیا 5/7 گزارش شده است.

تناوب کشت

گونه‌های مختلف سرخارگل دو تا سه و حتی چهار سال در یک زمین باقی مانده و قابل برداشت هستند. از این رو باید با گیاهانی به تناوب کشت شوند که نه تنها زمین را از مواد و عناصر غذایی تهی نکرده بلکه از دوره رویشی کوتاهی نیز برخوردار باشند تا پس از برداشت فرصت کافی برای آماده سازی زمین وجود داشته باشد. تحقیقات نشان می‌دهد، غلات گیاهان مناسبی برای تناوب کاشت با گونه‌های مختلف سرخارگل هستند. چرا که پس از برداشت آن‌ها زمین از کیفیت مناسبی برای کاشت سرخارگل برخوردار می‌باشند.

مواد و عناصر غذایی مورد نیاز

گونه‌های مختلف سرخارگل (به خصوص گونه پورپورآ)از گیاهانی هستند که در طول رویش به مواد و عناصر غذایی کافی نیاز دارند. کشت این گیاهان در خاک‌های فقیر و نامناسب علاوه بر کاهش عملکرد ریشه و پیکر رویشی موجب کاهش کمیت و کیفیت مواد موثره آن‌ها نیز می‌گردد. تحققات انجام شده روی گونه پالیدا نشان می‌دهد، اگرچه افزایش ازت در خاک سبب افزایش عملکرد ریشه در این گونه می‌شود ولی به طور بارزی موجب کاهش مقدار اکینوزید آن می‌گردد.

هنگام آماده ساختن زمین، افزودن مواد و عتاصر غذایی مورد نیاز گیاه به خاک ضرورت دارد. اضافه کردن مقدار 30 تن در هکتار کودهای حیوانی قبل از کشت و افزودن این کودها به گیاهانی که با سرخارگل به تناوب کشت می‌شوند، در بهبود رشد و افزایش عملکرد محصول موثر است. از سال دوم رویش نیز، اضافه کردن مواد و عناصر غذایی مورد نیاز گیاهان بر اساس وضعیت خاک، به خصوص ازت به صورت سرک علاوه بر بهبود رشد ونمو، عملکرد پیکر رویشی و ریشه، موجب بهبود کمیت و کیفیت مواد موثره گونه‌های سرخارگل می‌گردد. محققین معتقدند ازت، فسفر و پتاس باید به ترتیب به نسبت‌های 1:1:2 در اختیار گونه‌های مختلف سرخارگل قرار داده شوند.

آماده سازی خاک

فصل پاییز، پس از برداشت گیاهانی که با گونه‌های مختلف گیاه سرخارگل به تناوب کشت شده‌اند، می‌بایست کودهای حیوانی و شیمیایی مورد نیاز به خاک اضافه شده و سپس شخم مناسبی (به عمق 35 سانتی متر) زده شود. اوائل بهار و قبل از کاشت نیز کلوخ‌ها شکسته و پس از تسطیح باید بستر خاک را برای کشت آماده نمود.

تاریخ و فواصل کاشت

زمان مناسب برای کاشت مستقیم بذر در زمین اصلی اواخر پاییز است. بذرها در ردیف‌هایی به فاصله 40تا50 سانتی متر کشت می‌شوند. عمق کاشت بذر گونه‌های سرخارگل باید یک تا دو سانتی متر باشد.

اواخر پاییز(آذر) زمان مناسبی برای کاشت بذر در خزانه هوای آزاد و اوائل اسفند ماه نیز زمان مناسب برای کشت بذر در خزانه زیر پلاستیک است.

در محیط خزانه (اعم از خزانه هوای آزاد یا زیر پلاستیک) بذرها در ردیف‌هایی به فاصله 20 تا 35 سانتی متری کشت می‌شوند. عمق کشت بذر باید5/1 تا 2 سانتی متر باشد.

فاصله ردیف‌های کشت نشاء (حاصل از خزانه) در زمین اصلی 40 تا 50 سانتی متر و فاصله دو بوته روی ردیف نیز 25 تا 30 سانتی متر مناسب می‌باشد.

زمان مناسب برای تکثیر رویشی سرخارگل فصل پاییز(اوائل مهر) یا اوائل بهار (اواسط اردیبهشت) می‌باشد. در تکثیر رویشی فاصله مناسب برای انتقال بوته‌ها به زمین اصلی 40 تا 60 سانتی متر و فاصله دو بوته در طول ردیف 25 تا 30 سانتی متر می‌باشد.

روش کاشت

سرخارگل را می‌توان به وسیله بذر و یا از طریق رویشی تکثیر کرد.

بذرهای تازه برداشت شده سرخارگل از دوره خواب فیزیولوژِک برخوردارند، از این رو چند هفته پس از برداشت، بذرها برای کشت مناسب خواهند شد. اگرچه بذر گونه پورپورآ در مقایسه با دو گونه دیگر از قوه رویشی مناسب‌تری برخوردار است ولی تیمار چینه سرمایی به مدت یک تا چهار هفته در دمای صفر تا پنج درجه سانتی گراد سبب افزایش قوه رویشی بذر این گیاه می‌شود. بذرهای گونه آنگوستی فولیا در مقایسه با سایر گونه‌ها به دوره طولانی‌تر سرمادهی (3 تا 12هفته) نیازمند است.

کشت توسط بذر به دو روش مستقیم و غیرمستقیم انجام می‌گیرد.

کشت مستقیم :در این روش بذرها را در زمان مناسب و به صورت ردیفی در زمین اصلی کشت می‌کنند. از آنجا که رشد اولیه این گیاهان بسیار کند است و بذرها برای سبز شدن به مقدار زیادی رطوبت نیاز دارند، لذا از این روش به ندرت استفاده می‌شود.

کشت غیرمستقیم: در این روش بذور را در خزانه هوای آزاد و یا خزانه زیر پلاستیک (که بستر آن‌ها برای کشت کاملا" آماده شده است) کشت می‌کنند.در خزانه برای هر متر مربع به پنج گرم بذر با کیفیت مناسب نیاز است. بذرها با آبیاری منظم و وجین علف‌های هرز سطح خزانه پس از 10تا14 روز سبز می‌شوند. هنگامی که نشاءها چهار تا شش برگی شدند، می‌توان آن‌ها را به زمین اصلی منتقل کرد. انتقال نشاءها درمساحت های کوچک با دست و در سطوح وسیع کشت توسط ماشین نشاءکار انجام می‌گیرد. آبیاری نشاءها پس از انتقال به زمین اصلی ضروری است.

تکثیر رویشی: تکثیر رویشی از طریق تقسیم بوته انجام می‌گیرد. در این روش بوته‌های دو یا سه ساله سالم و عاری از هر گونه آلودگی را انتخاب کرده و از خاک خارج می‌کنند. هربوته را برحسب اندازه آن به پنج تا ده قسمت تقسیم و سپس آن‌ها را در زمین اصلی کشت می‌کنند. هر قطعه ریشه باید حداقل دارای یک جوانه رویشی باشد.از آنجا که این روش وقت گیر بوده و هزینه زیادی نیز در بر دارد، لذا در مواقع ضروری و در سطح کوچک کشت مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در بعضی از کشورها برای تکثیر گونه پورپورآ از روش ریزازدیادی استفاده می‌شود.

مراقبت و نگهداری

آبیاری منظم و وجین علف‌های هرز نقش مهمی در رشد و نمو گونه‌های مختلف سرخارگل دارد. علف‌های هرز را می‌توان به صورت مکانیکی با دست (در سطوح کوچک کشت و یا در سطح خزانه) و یا توسط کولتیواتور (در سطوح وسیع کشت) وجین کرد.

با استفاده از علف کش‌های شیمیایی مانند ترباسیل، پندیمتالین و اوریزالین می‌توان به صورت پیش رویشی علف‌های هرز سرخارگل را کنترل کرد.

اگرچه آفت یا بیماری خاصی روی گونه‌های سرخارگل گزارش نشده است، ولی بعضی آفات و بیماری‌ها می‌توانند صدماتی را در طول رویش گیاهان به محصول وارد کنند.

شته‌ها (متعلق به زی خانواده آفیدینه، جنس آفیس) مانند شته سبز هلو می‌تواند خساراتی را به گونه‌های مختلف سرخارگل وارد کند. این شته توسط خرطوم خود از شیره گیاه تغذیه کرده و گیاه میزبان به شدت ضعیف می‌شود و عوارض مختلفی مانند زردی، پیچیدگی برگ‌ها و ریزش گل و میوه را به وجود می‌آورد. این آفت این آفت روی برگ‌ها و سایر اندام‌های گیاه میزبان از خود مایع چسبناک و شیرینی به نام عسلک ترشح می‌کند. عسلک در واقع مدفوع شته است که بیش از 60 درصد آن را مواد قندی تشکیل می‌دهد. عسلک ها محیط مناسبی را برای تکثیر قارچ‌های ساپروفیت به وجود می‌آورند. با حذف علف‌های هرز میزبان شته و با استفاده از کفشدوزک‌های هفت نقطه‌ای و زنبورهای پارازیتوئید می‌توان این آفت را کنترل کرد. با استفاده از سموم مناسب مانند پریمور، و سایر سموم فسفره مانند اکامت و متاسیستوکس (5/1در هزار) می‌توان جمعیت شته‌ها را نیز کنترل کرد.

سفیدک سطحی یا پودری از بیماری‌هایی است که در آن قارچ عامل سفیدک به صورت لکه‌های سفید رنگی در سطح ساقه و برگ ظاهر شده و اواخر فصل به صورت لکه‌های قهوه‌ای دیده می‌شود. این بیماری موجب پوک شدن دانه‌های گیاهان آلوده می‌گردد. با استفاده از عملیات به زراعی و همچنین استفاده از برخی سموم شیمیایی مناسب می‌توان این بیماری را کنترل کرد.

گونه‌های مختلف جنس فوزاریم نیز باعث ایجاد پوسیدگی گونه‌های مختلف سرخارگل می‌شوند. این قارچ‌ها موجب پوسیده شدن طوقه بوته‌ها گردیده و میسیلیوم آن‌ها د محل فساد کاملا" نمایان است. برخی گونه‌های فوزاریوم، باترشح مواد شیمیایی خاصی، سبب بروز هیپرتروفی در بوته می‌گردند. بوته‌های جوان بر اثر حمله این قارچ‌ها از بین می‌روند.

برگ‌های بالایی بوته‌های سرخارگل در صورت ابتلا به این بیماری خشک شده و پس از مدتی می‌افتند. برگ‌های پایینی نیز به مرور پوسیده و زرد رنگ شده و در نهایت خشک می‌شوند.

رعایت نکات زیر در کنترل این بیماری‌ها بسیار موثر است.

الف) استفاده از بذرهای سالم و عاری از هرگونه آلودگی

ب) تیمار بذرها با قارچ کش‌های مرکوریک مانند آگروسان یا هگزاسان به مقدار دو گرم برای هر کیلوگرم بذر

ج) عدم کشت سرخارگل در زمین‌های آلوده به عوامل بیماریزای قارچی حداقل به مدت دو تا سه سال

د) انجام شخم عمیق در تابستان (امکان ابتلای گیاه را به بیماری کاهش می‌دهد).

برداشت محصول

روش و زمان برداشت اندام‌های مختلف گونه‌های سرخارگل بستگی به زمان کاشت، سن گیاه، روش و هدف کاشت دارد.

مناسب زمان برای برداشت پیکر رویشی سرخارگل مرحله گلدهی کامل است. چرا که در این مرحله محصول از مناسب‌ترین کمیت و کیفیت مواد موثره برخوردار می‌باشد.

احتمال گلدهی گیاهانی که در فصل بهار کشت شده باشند، با توجه به شرایط اقلیمی محل کشت، کم است. ولی در صورت گلدهی، امکان برداشت پیکر رویشی وجود دارد. بدیهی است چنانچه گیاهان زودتر کشت شده باشند، احتمال گلدهی آن‌ها در سال اول زیادتر بوده و محصول قابل برداشت خواهد بود. به طور کلی، از آنجا که میزان محصول پیکر رویشی در سال اول رویش اقتصادی نیست، توصیه می‌شود برداشت محصول از سال دوم رویش به بعدصورت گیرد. پیکر رویشی گیاهان در یک مرحله و در سطوح کوچک با دست (توسط داس) و در سطوح وسیع کشت با ماشین‌های مخصوص برداشت می‌شوند.

ریشه گونه ههی سرخارگل را نیز می‌توان در سال دوم و ترجیحا" در سال سوم برداشت کرد. از آنجا که رشد و نمو گونه پورپورآ در مقایسه با سایر گونه‌ها سریع‌تر است، لذا در شرایط اقلیمی مناسب می‌توان ریشه گیاهان را در سال دوم برداشت نمود.

زمان مناسب برای برداشت ریشه گونه‌های مختلف سرخارگل فصل پاییز و اواخر دوره رویشی گیاهان (مهر و آبان) می‌باشد. پس از برداشت پیکر رویشی و ریشه گیاهان بلافاصله باید آن‌ها را خشک کرد. از آنجا که ریشه‌ها به گل ولای آلوده می‌باشند، لذا می‌بایست پس از اینکه به قطعات مناسبی (سه تا شش قطعه) تقسیم شدند، توسط آب جاری شسته شده و بلافاصله خشک شوند. خیساندن ریشه‌ها و یا قرار دادن آن‌ها برای مدتی در آب موجب خارج شدن مواد موثره ریشه و حل شدن آن‌ها در آب شده و از کیفیت دارویی ریشه‌ها به شدت کاسته می‌شود.

پیکر رویشی و ریشه گونه‌های سرخارگل را می‌توان در سایه و یا با استفاده از خشک کن‌های الکتریکی خشک کرد. خشک کردن اندام‌های مورد نظر گیاهان در نور مستقیم آفتاب مناسب نمی‌باشد، زیرا نور سبب تجزیه مواد موثره آنها می‌شود.

خشک کردن محصول در دمای مناسب نقش مهمی در حفظ کیفیت مواد موثره آن‌ها دارد. تحقیقات انجام شده روی ریشه گونه پورپورآ نشان  می‌دهد چنانچه برای خشک کردن از دمای بیش از 40 درجه سانتی گراد استفاده شود، از مقدار اسید شیکوریک و همچنین ترکیب‌های آلکیل آمیدی آن به شدت کاسته می‌شود.

به هر حال دمای مناسب برای خشک کردن پیکر رویشی و ریشه گونه‌های سرخارگل 40 تا 45 درجه سانتی گراد گزارش شده است.

ریشه‌های خشک شده سرخارگل به شدت جاذب رطوبت می‌باشند. از این رو آن‌ها را پس از بسته بندی باید در مکان کاملا" خشک نگهداری نمود.

میزان عملکرد رویشی خشک گونه پورپورآ از سال دوم رویش سه تا پنج تن و میزان عملکرد ریشه خشک 5/1 تا 5/2 تن در هکتار می‌باشد.

عملکرد محصول در دو گونه آنگوستی فولیا و پالیدا، معمولا" 40تا60 درصد کمتر از کونه پورپورآ می‌باشد.

• سرخارگل

• سرخارگل

• سرخارگل

• سرخارگل

• سرخارگل

• سرخارگل

• سرخارگل

• سرخارگل

• سرخارگل

• سرخارگل

• سرخارگل

• سرخارگل

• سرخارگل

• سرخارگل

• سرخارگل

• سرخارگل

• سرخارگل

• سرخارگل

• سرخارگل

• سرخارگل